खबरकुञ्ज
बेसीशहर, असार ९ । मानव शरीर, पशुपंक्षी र वातावरणलाई असर नपर्ने गरी वालीलाई हानी पुर्याउने रोग, कीरा र झारपात लाई उचित तरिकाले ब्यवस्थापन गरी कृषि विकासमा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले बेसीशहरका दुई स्थानमा सञ्चालित आईपिएम कृषक पाठशाला समापन भएको छ ।
कृषि ज्ञान केन्द्र लमजुङ र वाली संरक्षण प्रयोगशाला पोखराले बेसीशहरको वडा नंं ७ सहजी र भलुवाटारमा छुट्टाछुट्टै रुपमा १६ हप्तासम्म आइपिएम कृषक पाठशाला सञ्चालन गरेका थिए । ज्ञान केन्द्रले बेसीशहरको सहजी दुवै कृषक पाठशालाको समापन भने संयुक्त रुपमा गरिएको हो ।
कृषि ज्ञान केन्द्र लमजुङले गण्डकी प्रदेश सरकारबाट प्राप्त दुईलाख ५० हजार रुपैयाँ बजेटबाट सहजीमा कृषक पाठशाला कार्यक्रम सञ्चालन गरेको हो । सहजीका किसानहरु संगठित भइ सहजी आइपिएम कृषक पाठशाला गठन गरेका थिए । किसानहरुको चाहना अनुसार कार्यक्रमलाई समेत प्रभावकारी रुपमा कार्यान्वयन गर्न बेसीशहर उक्त पाठशालाका कृषकहरुलाई छनौट गरिएको कृषि ज्ञान केन्द्र लमजुङका प्रमुख सुदीप खतिवडाले बताए ।
कृषक पाठशालाकाे जिल्ला समन्वय समिति लमजुङका उपप्रमुख बुनाकुमारी रिमालको प्रमूख आतिथ्यतामा एक औपचारिक कार्यक्रम गरी समापन गरिएको छ । समापन कार्यक्रममा बोल्दै उपप्रमुख रिमालले कृषक पाठशालाले किसानहरुलाई दक्ष बन्न सहयोग गर्ने भन्दै अब सिकेको सीपलाई ब्यवहारमा उतार्दै ब्यवसायीक किसान बन्न प्रशिक्षार्थी किसानहरुलाई आग्रह गरिन् ।
लमजुङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी माधवप्रसाद पोखरेलले कृषिलाई व्यवसायिक र व्यवस्थित बनाउनका लागि कृषक पाठशाला अत्यन्तै सहयोगी हुने भन्दै कृषक पाठशालाको सिकाई अनुभवलाई व्यवहारत लागु गर्नसके कृषि पेशाबाट कृषकहरुले मनग्य आम्दानी गर्न सक्ने बताए ।
मिलिजुली आईपिएम कृषक पाठशाला अध्यक्ष रिता पौडेलको अध्यक्षतामा भएको समापन कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय अधिकारी रोशन अर्याल, कोलेनिका प्रमूख भवराज जोशी, कृषि ज्ञान केन्द्र लमजुङका प्रमूख सुदिप खतिवडा, बाली संरक्षण प्रयोगशाला पोखराका सालीग्राम अधिकारी, भेटेरीनरी अस्पताल तथा पशुसेवा विज्ञ केन्द्र लमजुङका प्रमुख डा सुनिल न्यौपाने लगायतको विशेष उपस्थिती रहेको थियो ।
समापन कार्यक्रममा १६ हप्तासम्म सञ्चालित तालिममा सहभागीहरुलाई प्रमाणपत्र समेत वितरण गरीएको थियो । कार्यक्रमका प्रमूख अतिथि, विशेष अतिथिहरुले तालिमका सहभागीहरुलाई प्रमाणपत्र हस्तान्तरण गरेका थिए ।
प्रमुख खतिवडाका अनुसार कृषक पाठशालामा हप्तामा एकदिन कृषकहरुलाई अभ्याससहित समयानुकुल र व्यवस्थित खेती गर्न सिकाइएको थियो । बिउ रोप्नेदेखि उत्पादनको बजारीकरणसम्मका हरेक बिषयमा पाठशालामा किसानहरुलाई अभ्यासका साथ सिकाइएको र पाठशाला फलदायी बनेको कार्यालय प्रमुख खतिवडाले बताए । बिशेष गरी करेला खेतीलाई जोड दिइएको पाठशालामा बीउ रोप्नु अघिको तयारीदेखि बीउ रोप्ने, हुर्काउने, सार्ने, गोडमेल, मलखादको उचित ब्यवस्थाका साथै बालीमा लाग्ने रोग कीराको नियन्त्रणका लागि पर्यावरणलाई कुनै असर नपर्ने गरी अपनाइने वैकल्पिक उपायका बारेमा किसानहरुलाई सिकाइएको थियो ।
कृषक पाठशालामा बालीमा लाग्ने शत्रुजीव र मित्रजीवको पहिचान कृषक पाठशालाको महत्वपूर्ण पाटो हुने पाठशालाका प्रशिक्षक कान्ता घिमिरेले जानकारी दिइन् । बालीमा लाग्ने कीराहरु सबै हानिकारक हुँदैनन् । कतिले परागसेचनमा सहयोग पु¥याउने र कतिले शत्रुजीवलाई नै खाएर बाली फस्टाउन मद्दत गर्छन् । तर किसानहरुले रोग कीरा नियन्त्रण गर्ने नाममा जथाभावी बिषादी छरिदिँदा शत्रुजीवसंगै मित्रजीव समेत मर्ने क्रमलाई रोक्न पाठशालामा पशुहरुको मुत्र, विभिन्न वनस्पतिको झोललाई रोग कीराका नियन्त्रणका लागि प्रयोग सिकाइएको प्रशिक्षक घिमिरेले बताइन् ।
कृषकहरूले सामूहिक रूपमा खेतबारीमै व्यावहारिक ज्ञानसीप आर्जन गर्ने खोजपूर्ण सिकाईका तरिकाहरू अपनाई पर्यावरणीय विश्लेषणमा आधारित भई स्वस्थ एवं स्वच्छ बालीनाली उत्पादनका बारेमा सिक्ने र सिकाउने एउटा थलोको रुपमा कृषक पाठशाला सञ्चालन गर्ने गरिएको छ । पाठशालामा सवै कृषकको सहभागितामा खेतबारीको नियमित अवलोकन, सत्रु जिवको व्यवस्थापन, कृषक क्षमता अभिबृद्धि गर्दै खेतीबालीमा आएका समस्याहरुको समाधान गर्न सक्ने गरी दक्ष हुने वातावरण सिर्जना हुने बताइन्छ ।
